14001 EĞTİM PROGRAMI

Written by

 

 

14001  EĞTİM PROGRAMI 

 

Pek çok kuruluş, çevreyle ilgili performansın

değerlendirilmesi amacıyla çevreyle ilgili faaliyetlerini

gözden geçirmekte veya denetletmektedir.

Bu işlemlerin etkin olabilmesi için, belirli bir yapıya sahip

bir yönetim sistemi içinde yürütülmesi ve

bütünleştirilmesi gerekmektedir.

 

Bu standard, böyle bir yönetim sisteminin şartlarını

belirlemekte; her çeşit ve büyüklükteki kuruluşa, değişik

coğrafi, kültürel ve sosyal şartlara uygulanabilmektedir.

Sistemin başarısı

Üst yönetimin çevreyle ilgili taahhütlerde bulunmasına

ve uygulamasına,

Üst yönetimin ÇYS’nin yürütülmesi için gerekli  

kaynakları sağlamasına,

Çalışanlarda çevre bilincinin oluşturulmasına,

Her düzeyde görev alanların çevre performansına

katkıda bulunmasına,

Kuruluşun çevre boyutları ve etkilerini etkin

belirlemesine

bağlıdır.

Çevre

Bir kuruluşun faaliyetlerini içinde yürüttüğü; hava, su, toprak,tabii kaynaklar, belirli bir ortamdaki bitki ve hayvan topluluğu (flora ve fauna), insan ve bunlar arasındaki faaliyetleri içine alan ortamdır.

 

Bu çerçevede ortam, kuruluştan başlayarak bütün arzı içine alacak şekilde genişletilebilir.

 

Çevre Boyutu:

Bir organizasyonun çevreyle etkileşime

giren aktiviteleri, ürünleri veya servisleri

 

Çevre Etkisi:

Bir organizasyonun aktivitelerinden, ürünlerinden ve

servislerinden tamamen veya kısmen kaynaklanan, çevre

üzerinde olumlu veya olumsuz herhangi bir değişiklik

Çevre Yönetim Sistemi kuruluşlara;

Çevre politika ve amaçlarını tesbit edebilmeleri için bir

yöntem geliştirme,

Bu yöntemin etkinliğini değerlendirme,

Bu politka ve amaçlara bağlılığı gerçekleştirebilme

Bu bağlılığı başkalarına da gösterebilme imkanı vermektedir.

Standardın genel amacı

Sosyo-ekonomik ihtiyaçlarla dengeli bir şekilde, çevrenin

korunması ve kirlenmenin önlenmesidir.

Standardın temeli:

Sürdürülebilir kalkınma felsefesine dayanır.

Sürdürülebilir Kalkınma

 

Gelecek nesillerin gereksinimlerini karşılama

yeteneğinin engellenmeden bugünün gereksinimlerini

karşılayabilen gelişme

Niçin Çevre Yönetim Sistemi?

– Çevre Mevzuatlarının etkin uygulanması

– İlgili tarafların baskısına karşı hazırlık (ortaklar,

toplum, çalışanlar, yerel yönetimler, tüketiciler)

– Çevre bilinci

– Firma imaj ve itibarının arttırılmasını

– İş birliği imajı

– İşe etkisi: güvenilirlik, maliyet, işin kesintiye uğraması, negatif kamuoyu, imajın sarsılması

 

Niçin Çevre Yönetimi?

 

İlgili Taraf

Kuruluşun çevre icraatıyla ve bu konudaki başarı

derecesi ile ilgilenen veya bundan etkilenen kişi veya

gruptur. (TS – ISO 14001)

ÇYS NE SAĞLAR?

Yapısal ve sistematik yaklaşım

Çevre boyutlarının kontrolü

Mevzuata uyum kolaylığı

Çevre performansının geliştirilmesi

Çevresel risklerin kontrolü

ÇYS’ nin Amaçları

Çevre boyutları ve yol açabileceği etki ve risklerin

belirlenmesi ve kontrolü

Çevre Politika, amaç ve hedeflerin yasalara uygun olarak

oluşturulması ve başarılması

Çevre ile ilgili fırsatların belirlenmesi

Çevresel performansın izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi

Riskler/Fırsatlar

FIRSATLAR:

Ticari

Maliyet Tasarrufu

Firma İmajı

İyileştir

Uygula

 

TS EN ISO 14001

 

MADDELERİ

 

4.3.1 Çevre politikası

Üst yönetim tarafından belirlenmeli ancak tüm düzeylerde uygulanmalı

Kuruluşun faaliyet, ürün ve hizmetlerine ve çevre etkilerine uygun olmalı;

Sürekli gelişme ve kirlenmenin önlenmesine dair taahhütleri içermeli,

Çevreyle ilgili mevzuat ve idarî düzenlemelere, diğer şartlara riayet edeceğine dair bir taahhüdü içermeli,

çevre amaç ve hedeflerinin çerçevesini belirlemeli

4.3 – PLANLAMA

4.3.1 – Çevre Boyutları

Faaliyet, ürün ve hizmetlerinin kendisi tarafından

kontrol altında tutulabilen veya etkilenebilen çevre

boyutlarını belirleyebilmek için, bir prosedür

geliştirmeli.

 

Önemli çevre boyutlarını seçmeli.

4.3.2 – Kanunî ve Diğer Şartlar

Faaliyet, ürün ve hizmetlerine uygulanabilecek olan;

kanundan doğan veya kanundan doğmadığı halde

kendiliğinden ve gönüllü olarak uymayı kabullendiği,

şart ve gerekleri tespit emek için prosedür

geliştirmelidir.

 

4.3.3 – Amaçlar ve Hedefler

Her görev ve her düzey için çevre amaç ve hedeflerini

tespit etmeli, bunların belgeye bağlanmasını

sağlamalıdır.

 

 

 

Kuruluş, amaçlarını belirlerken;

hukukî şartlarla diğer kaynaklarda koşulan şart ve

gerekleri;

kendisiyle ilgili önemli çevre boyutlarını,

teknoloji konusundaki seçim imkânlarını;

malî durumu,

Çevre Politikasını

işletme şartlarını,

iş durumunu

ilgili tarafların görüşlerini

gözönünde tutmalıdır.

4.3.4 – Çevre Yönetim Programı veya

Programları

Amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek ve idame ettirmek

üzere çevre programı veya programları düzenlemelidir.

Bu programlar;

sorumlular

bunların gerçekleştirilebilmeleri için gerekli araçlar,

gerçekleştirme tarih ve süreleri,

hakkında bilgi ihtiva etmelidir.

 

 

Bir projenin; yeni bir gelişme, yeni veya değişikliğe tabi

tutulmuş bir faaliyet, ürün ve/veya hizmetle ilgili olması

halinde, çevre yönetiminin bu projelere de

uygulanabilmesini temin amacıyla, gerekiyorsa, program

veya programlar değiştirilmelidir.

4.4 – UYGULAMA VE İŞLEM

4.4.1 – Bünye (Yapı) ve Sorumluluk

 

Çevre yönetiminin etkinliğini sağlamak amacıyla,

görevler, sorumluluk ve yetkiler tarif edilmeli, belgeye

bağlanmalı ve ilgililere duyurulmalıdır.

 

Yönetim, ÇYS’nin uygulanması ve kontrolü için gerekli

kaynakları sağlamalıdır.

 

Kuruluşun üst yönetimi,

Gerekli ÇYS’nin kurulmasını, uygulanmasını ve idame

ettirilmesini sağlamak;

ÇYS’nin gözden geçirilmesine ve geliştirilmesine esas

teşkil etmek amacıyla sistemin performans derecesini üst

yönetime rapor etmek;

amacıyla belirlenmiş görevlere, sorumluluk ve yetkilere

sahip olan bir yönetim temsilcisi veya temsilcileri tayin

etmelidir.

4.4.3 – İletişim

Kuruluş, çevre boyutları ve ÇYS yönünden:

Çeşitli kademeler ve çeşitli görevleri yapan birimler

arasında iletişimin sağlanması,

kuruluş dışındaki ilgili taraflardan gelen uygun

belgelerin kabulü, kaydı ve cevaplandırılması

için prosedürler ihdas etmeli ve bunların idamesini

sağlamalıdır.

 

4.4.4 – Çevre Yönetim Sistemi İle İlgili

Belgeye Bağlama İşlemleri

Kuruluş:yönetim sisteminin ana unsurlarının ve bunlar

arasındaki ilişki ve işbirliğinin tarif etmeli

4.4.5 – Belge Kontrolü

Kuruluş; bu TS ISO standardı tarafından gerekli görülen

bütün belgelerin:

yerlerinin tayinini,

gözden geçirilmeleri,

yeterliliklerinin yetkili personel tarafından

onaylanmasını,

 

en son kopyalarının önemli görülen işlemlerin yapıldığı

bütün mahallerde bulundurulmasını,

geçerliliğini yitirmiş nüshaların, hemen toplanmasını

veya istenilmeyen kullanımların önlenmesini,

muhafaza edilen geçersiz kopyaların uygun bir şekilde

belirtilmesini

 

sağlamak amacıyla gerekli prosedürleri belirlemeli ve

bunları idame ettirmelidir.

4.4.6 – İşlem Kontrolü

Kuruluş; politika amaç ve hedeflerine uygun olarak

tespit edilmiş önemli çevre boyutlarıyla bağlantılı işlem

ve faaliyetleri (bakım ve idame işlemleri dahil)

belirlemelidir.

yoklukları çevre politika ve amaçlarından sapmalara yol

açabilecek, belgeye bağlanmış prosedürleri

oluşturmalıdır.

 

işlem kontrol kıstaslarına riayetin sağlanması,

 

kuruluş tarafından kullanılan mal ve hizmetlerin önemli

çevre boyutları ile bağlantılı prosedürleri tedarikcilere

ve müteahhitlere bildirmelidir.

 

 

4.4.7 – Âcil Hal Hazırlığı ve Bu Hallerde

Yapılması Gereken İşler

Kuruluş; kazalara ve âcil hallere maruz kalma

ihtimalinin tayin etmeli

Bu hallerde ortaya çıkabilecek çevre etkilerinin

önlenmesi veya hafifletilmesi için prosedürler koymalı ve

bunları idame ettirmelidir.

Kuruluş, mümkün olduğunca, bu prosedürleri uygun

aralıklarla denemeye tâbi tutmalıdır.

 

4.5 – KONTROL VE DÜZELTİCİ

FAALİYET

4.5.1 – İzleme ve Ölçme

Kuruluş, çevre üzerinde önemli etkileri olabilen işlem ve

faaliyetlerin başlıca karekteristiklerini düzgün bir

şekilde izlemek ve ölçmek için, belgeye bağlı bir prosedür

ihdas etmeli ve bunun idamesini sağlamalıdır.

 

İzleme
ekipmanı, kuruluşun usullerine göre kalibre

edilmeli ve bu işlemlerin kayıtları tutulup saklanmalıdır.

Kuruluş, faaliyetlerinin yürürlükteki çevre mevzuatına

uygunluğunu düzgün aralıklarla gözden geçirmek için

belgeye bağlı prosedürler koymalı ve bunların idamesini

sağlamalıdır.

4.5.2 – Riayetsizlik, Düzeltici-Önleyici Faaliyet

 

Riayetsizliklerin tâkibi ve incelenmesi, bu

riayetsizliklerle zararlı etkileri hafifletecek yönde

harekete geçilmesi, düzeltici ve önleyici faaliyetlerin

başlatılması ve sonuçlandırılması konusunda sorumluluk

ve yetkinin tarifi için prosedürler ihdas etmeli ve bu

prosedürleri idame ettirmelidir.

 

4.5.3 – Kayıt

Kuruluş, çevreyle ilgili kayıtların belirlenmesi, idamesi

ve yönetimi için gerekli prosedürleri koymalı ve bunları

idame ettirmelidir.

 

Bu kayıtlar, kolaylıkla ulaşılabilecek, tahribata ve

bozulmaya karşı korunacak, kaybolmalarını önleyecek

şekilde depolanmalıdır. Bunların ne kadar süreyle

muhafaza edilecekleri bir esasa bağlanmalıdır.

4.5.4 – ÇYS Denetimi

ÇYS’nin;

bu standardın şartlarını da içine almak üzere, planlanan düzenlemelere uyup uymadığını, ve

uygun bir şekilde uygulanıp, idamesinin sağlanıp sağlanmadığını

tayin etmek, elde edilecek sonuçlar hakkında yönetime bilgi sağlamak amacıyla uygun aralıklarla yapılması gereken ÇYS denetimleri için programlar hazırlamalı ve prosedürler koymalı ve bunları idame ettirmelidir.

 

4.6 – YÖNETİMCE YÜRÜTÜLEN GÖZDEN GEÇİRME

Kuruluşun üst yönetimi, uygunluğunun, yeterliliğinin ve

etkinliğinin devam ettiğini teminat altına almak için

kendisinin tayin ettiği aralıklarla ÇYS’ni gözden

geçirmelidir.

Yönetimce yürütülen gözden geçirme işlemi, ÇYS

denetim sonuçlarının, değişen şartların ve sürekli gelişim

taahhüdünün ışığı altında; politikada, amaçlarda ve

sistemin diğer unsurlarında yapılması muhtemel

değişikliklere de temas etmelidir.

Bu gözden geçirme işlemi belgeye bağlanmalıdır.

 

 

Uluslar arası Standardizasyon Organizasyonu(ISO)’nun kuralları gereği yayınlanmış olan herhangi bir standard ilgili komitesi tarafından yayın tarihinden itibaren beş yıl süre boyunca gözden geçirilir.Bu gözden geçirme sonucunda standardın iptaline,revizyonuna veya olduğu gibi devamına karar verilebilir.

Standardın 1998 yılı gözden geçirilmesinde olduğu gibi devamına karar verilmiştir.Bunun nedeni olarak da böyle erken bir revizyonun güvenilirliği etkileme endişesi olduğu ISO tarafından belirtilmiştir.

 

ISO’nun çevre teknik komitesi olan TC 207 ISO

14001:1997 ve ISO 14004:1997 standardlarını revize

ederek ISO14001:2004 ve ISO 14004:2004 olarak 15

Kasım 2004 tarihinde yayınlamıştır.Bu standardlar TSE

tarafından bire bir Türkçe’ye çevrilmiş olup, TS EN ISO

14001:2004 ve TS EN ISO 14004:2004 olarak 25 Mart

2005 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girecektir.

 

TS EN ISO 14001:1997’ye göre belgeli firmalar yeni

standardın yayın tarihinden itibaren 12 Mayıs 2006

tarihine kadar geçiş yapmaları gerekmektedir.

12 Mayıs 2006’dan itibaren TS EN ISO 14001:1997’ye

göre belgelendirme yapılmayacak ve bu standarda göre

verilen belgeler geçersiz sayılacaktır.

 

Değişimin ana nedenleri;

ISO 14001:2004’ün ISO 9001:2000’e uyumlu hale getirilmesi,

Standardın şartlarının daha iyi anlaşılabilir olması,

Standardın uygulanmasının sonucu edinilen tecrübelere göre gelen bilgiler,

Her tür organizasyona uygulanabilirliğin arttırılması.

 

Temel Değişiklikler

Yeni revizyonla gelen temel değişiklikler aşağıda verilmiştir.

Anlaşılabilirlik arttırıldı,şartlar daha net hale getirildi.

ISO 9000:2000 ile ortak tanımlar kullanıldı.

Bazı şartlara vurgu yapıldı.

Bazı yeni şartlar eklendi.

ISO 9001:2000 ile uyumlu hale getirildi.

Article Categories:
14001 Eğitim Programı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Shares
Translate »